CHROŃ NERKI, OCAL SWOJE SERCE

10 marca 2011 już po raz 6 obchodzimy Światowy Dzień Nerki, wydarzenie zainicjowane oraz współorganizowane przez International Society of Nephrology oraz Federation of Kidney Foundations. Od pierwszych obchodów, które miały miejsce w 2006 roku Światowy Dzień Nerek znacząco poszerzył swój zasięg i obecnie jest najważniejszym wydarzeniem związanym z chorobami nerek oraz najlepszą okazją aby zwiększyć świadomość zarówno społeczeństwa jak i przedstawicieli władz na temat zagrożenia chorobami nerek, w tym szczególnie przewlekłą chorobą nerek.Hasłem przewodnim tegorocznych obchodów jest „Chroń nerki, ocal swoje serce”, co sugeruje zwrócenie uwagi na ogromny i zazwyczaj niedoceniany problem wpływu dysfunkcji nerek na zwiększone ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia, najczęstszą przyczynę zgonów ludzi na całym świecie.

Skupienie uwagi na wczesnym wykrywaniu oraz zapobieganiu chorobom nerek może w dłuższym okresie czasu zredukować liczbę osób chorujących zarówno na choroby nerek jak i choroby układu krążenia, dlatego powinno znaleźć się w centrum zainteresowania każdego programu mającego na celu zmniejszenie ogromnej i stale rosnącej liczby osób cierpiących na choroby przewlekłe na całym świecie.

CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA A NERKI

Choroby układu krążenia są najczęściej występującymi chorobami przewlekłymi, będąc jednocześnie najpowszechniejszą przyczyną zgonów ludzi na całym świecie. Około 30% zgonów spowodowane jest przez same tylko choroby sercowo-naczyniowe. Pomimo, że krajach rozwiniętych w ostatnim czasie obserwowany jest spadek śmiertelności z tego powodu, w krajach rozwijających się oraz wśród ludzi z współistniejącą przewlekłą chorobą nerek taka tendencja nie występuje.

Na podstawie wielu badań oraz analiz udowodniono, że przewlekła choroba nerek samodzielnie stanowi czynnik znacznie zwiększający ryzyko wystąpienia chorób układu krwionośnego (niezależnie od współwystępującej cukrzycy czy też nadciśnienia tętniczego). Jedno z takich badań wskazało, że ryzyko śmierci z powodu problemów kardiologicynzch wzrasta wraz ze spadającym wskaźnikiem przesączania kłębuszkowego GFR, stosowanego do określenia poziomu uszkodzenia nerek. Statystyki pokazują, że ryzyko zgonu z powodów sercowo-naczyniowych wzrasta o 46% , kiedy GFR wynosi pomiędzy 60 a 90 ml/min, oraz aż o 131% kiedy GFR wynosi zaledwie 30 – 60 ml/min. Zwiększone ryzyko wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych oraz śmiertelności ludzi w wieku powyżej 55 lat chorujących tylko na przewlekłą chorobę nerek jest równe lub nawet wyższe od tego obserwowanego u pacjentów z cukrzycą lub przebytym wcześniej zawałem mięśnia sercowego. Warto podkreślić, że zwiększone ryzyko dotyczy nie tylko osób starszych. Na podstawie badania w grupie osób, w której średnia wieku wynosiła 45 lat wykazano, że ryzyko zawału, udaru oraz śmiertelność były dwukrotnie wyższe u pacjentów ze zdiagnozowaną przewlekła chorobą nerek.

Inne badania jasno wskazują, że nefroprotekcja, czyli działania mające na celu profilaktykę chorób nerek oraz opóźnienie rozwoju powoli rozwijających się uszkodzeń tego narządu mogą w znaczący sposób obniżyć ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia.

Wykrywanie chorób nerek opiera się na stosunkowo niedrogich badaniach (białkomocz, eGFR). Występowanie białkomoczu oprócz uszkodzenia nerek, sugeruje początki choroby naczyń krwionośnych. Stąd badania profilaktyczne w kierunku chorób nerek wydają się być również cennym sposobem wczesnego wykrywania chorób sercowo-naczyniowych, poszerzającym spektrum tradycyjnych badań w tym kierunku. Włączenie badań w kierunku wykrywania chorób nerek do programów profilaktycznych na całym świecie może w znaczący sposób przyczynić się do obniżenia kosztów związanych z leczeniem chorób przewlekłych takich jak sama choroba nerek, a także cukrzyca oraz choroby sercowo-naczyniowe.

Jednakże skuteczne wprowadzenie takich strategii będzie możliwe jedynie wówczas, gdy zarówno społeczeństwo jak i środowisko nefrologiczne, przekonają osoby odpowiedzialne za decyzje dotyczące alokacji środków finansowych przeznaczonych na opiekę zdrowotną, że takie działania przyniosą z punktu widzenia zdrowia publicznego odczuwalne i wymierne korzyści.

Wielu osobom choroby nerek kojarzą się głównie ze schyłkową niewydolnością nerek, stosunkowo rzadkim stanem, który wymaga zastosowania bardzo kosztownego leczenia nerkozastępczego (dializy lub przeszczepienie nerki). W Europie dzięki inicjatywom podejmowanym przez organizacje nefrologiczne ta wizja ulega zmianie – w chwili obecnej w większości krajów dostrzega się, że problem dysfunkcji nerek dotyczyć może aż 10% populacji. W Polsce środowisko nefrologiczne musi podjąć jeszcze wiele działań, aby udało się to osiągnąć. Jest to niezwykle istotne ponieważ wedle tych danych 1 na 10 osób należy objąć opieką medyczną nie tylko ze względu na prawdopodobieństwo rozwinięcia się schyłkowej niewydolności nerek, ale również ze względu na duże ryzyko przedwczesnej śmierci spowodowanej chorobą sercowo-naczyniową.

Mamy nadzieję, że obchody Światowego Dnia Nerek staną się okazją do szerzenia informacji, że choroby nerek naprawdę są częste, powodują wiele powikłań, jednak można je leczyć, a ich ochrona jest ważna również dlatego, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na choroby serca.

 

Opracowana na podstawie materiału udostępnionego przez UK National Kidney Federation