Każdy chory przewlekle dializowany lub oczekujący na rozpoczęcie dializoterapii (GFR <15 lub 20ml/min w cukrzycy) przy braku przeciwwskazań medycznych do przeszczepienia może być zgłoszony do KLO (Krajowa Lista Oczekujących) przez lekarza kierującego zespołem ROK (Regionalny Ośrodek Kwalifikacyjny).Zgłoszenie do weryfikacji do ROK wysyła drogą elektroniczną, po wpisaniu niezbędnych informacji i wyników badań lekarz stacji dializ prowadzący chorego. Chory może starać się o przeszczepienie jeszcze przed rozpoczęciem dializ, będąc pod opieką poradni nefrologicznej. Jest to tzw. przeszczepienie wyprzedzające. Wtedy zgłoszenie wysyła lekarz prowadzący chorego w poradni.

Nie ma ograniczenia czasu po jakim pacjent może starać się o przeszczepienie. Może odbyć się to natychmiast po wykluczeniu bezwzględnych i względnych przeciwwskazań do przeszczepienia nerki. Umieszczenie na liście jest warunkiem otrzymania przeszczepu! Listę prowadzi centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do Spraw Transplantacji Poltransplant. Szczegółowe informacje na temat pracy KLO można znaleźć na stronie internetowej poltransplant.org.pl w zakładce Krajowa Lista Oczekujących.

Podstawowe informacje o biorcy, które powinny znaleźć się w karcie zgłoszenia to:

  • imię, nazwisko, PESEL, adres, telefon, data urodzenia, płeć
  • grupa krwi, wzrost, waga, BMI (wskaźnik masy ciała)
  • rodzaj przeszczepienia, numer przeszczepienia, stopień pilności zabiegu
  • odchylenia w badaniu przedmiotowym
  • rozpoznanie choroby podstawowej z datą rozpoznania, data I HD (data powrotu na HD, jeśli kolejny przeszczep),GFR (jeśli przeszczep wyprzedzający), rodzaj dializy, USG nerek, pęcherza moczowego, posiew moczu
  • USG jamy brzusznej, Doppler tętnic biodrowych, Rtg klatki piersiowej, Ekg, badanie dna oka, ECHO serca, gastroskopia, konsultacja stomatologa i laryngologa w kierunku ognisk zapalnych
  • HBsAg, anty-HBs, antyHCV, HIV, morfologia, cholesterol, trójglicerydy, białko całkowite, albuminy, Aspat, Alat, GGTP, bilirubina, protrombina, PTH, stolec na krew utajoną, PSA (panowie>40rż) badanie urologiczne, badanie ginekologiczne u kobiet z cytologią i mammografią lub USG piersi.
  • informacje o chorobach współistniejących i przyjmowanych lekach.

Badania i konsultacje dodatkowe:

  • Koronarografia, jeśli współistnieje choroba wieńcowa, u pacjentów>60 rż, cukrzyca, miażdżyca, nieprawidłowe Ekg lub ECHO serca
  • Doppler tętnic szyjnych, jeśli występują objawy neurologiczne
  • Doppler żył biodrowych, po manipulacjach w tych okolicach, po przeszczepie wątroby
  • Cystografia mikcyjna, gdy występują wady wrodzone, nieznana przyczyna niewydolności nerek, młody wiek, zakażenia układu moczowego, cukrzyca, problemy neurologiczne, wady nabyte pozapalne, po naświetlaniach
  • TSH, w chorobach układowych, po usunięciu przytarczyc, w odchyleniach od BMI
  • Doppler tętnic koniczyn dolnych, w miażdżycy, cukrzycy,
  • Kolonoskopia, jeśli krew w stolcu, pacjent >60rż, po usunięciu polipów z jelita grubego
  • Badania hematologiczne, jeśli występuje nadkrzepliwość, toczeń, wywiad rodzinny
  • konsultacja chirurga transplantologa, gdy BMI>30,refluksy, zakażenia układu moczowego, zwyrodnienie wielotorbielowate nerek, chory do kolejnego przeszczepienia
  • konsultacja chirurga naczyniowego, jeśli problemy naczyniowe,
  • konsultacja urologa, jeśli wady układu moczowego
  • konsultacja neurologa, jeśli pacjent ma padaczkę lub miał udar
  • konsultacja onkologa, jeśli przebyta choroba nowotworowa
  • konsultacja kardiochirurgiczna, jeśli współistnieją wady serca lub operacje kardiochirurgiczne.

Karta zgłoszenia musi być aktualizowana, przez lekarza prowadzącego pacjenta w stacji dializ, dlatego niektóre badania trzeba powtarzać :

  • co 6 miesięcy : HIV, morfologia, próby wątrobowe, posiew moczu, Ekg, HBV, HCV, albuminy, białko całkowite, protrombina, bilirubina, stolec na krew utajoną
  • co 12 miesięcy :gastroskopia lub Rtg górnego odcinka przewodu pokarmowego, USG nerek i jamy brzusznej, Rtg klatki piersiowej, PSA ( mężczyźni), cytologia (kobiety), mammografia, PTH, badanie laryngologiczne i stomatologiczne. Poza tym niezwykle istotne jest aktualizowanie na bieżąco informacji dotyczących chorego, zmian jakie nastąpiły w ciągu ostatnich 6 – 12 miesięcy (np. przetoczenia krwi, leki, choroby dodatkowe).

Badania immunologiczne – oznaczenie HLA(antygeny zgodności tkankowej) i PRA(alloprzeciwciała) . Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Poznaniu redystrybuuje surowice wszystkich potencjalnych biorców do Regionalnych Ośrodków Transplantacyjnych celem umożliwienia typowania w każdym z tych ośrodku, każdego potencjalnego biorcy zgłoszonego do KLO. W tej sytuacji każda stacja dializ będzie się kontaktowała z Regionalną Pracownią HLA tylko jeden raz przy zgłaszaniu chorego do kwalifikacji do ROK celem oznaczenia HLA (krew pełna). Surowicę tego chorego jednocześnie należy wysłać do Poznania celem rozdzielenia jej i wysłania do Regionalnych Pracowni HLA. Tam z otrzymanej surowicy Pracownie oznaczą „swoim” chorym PRA, a pozostała część zostanie odłożona celem typowania tkankowego. Termin gwarancji takiej surowicy wynosi 6 tygodni stąd konieczność dosyłania do Poznania surowicy chorego oczekującego co 6 tygodni. Brak takiej surowicy automatycznie po kilku dniach zawiesza chorego w typowaniu.

Po zakwalifikowaniu do przeszczepienia nerki i zgłoszeniu do KLO chory otrzymuje listem poleconym zawiadomienie z KLO o umieszczeniu na liście osób oczekujących.

przygotowała mgr Iwona Dymek koordynator transplantacyjny Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie